İçeriğe geç

MACD Nedir?

    MACD, teknik analizde en çok kullanılan momentum ve trend takip araçlarından biri. Hem trendin yönünü, hem de hızını (momentumunu) anlamana yardım eder.

    Özellikle biraz bilgiliysen, MACD ile trend dönüşlerini ve zayıflayan hareketleri okumayı öğrenmek sana ciddi avantaj sağlar.

    Bu yazıda MACD’i karmaşık formüllere boğmadan; mantığını, grafikte nasıl okuyacağını ve pratik senaryolarla nasıl kullanacağını anlatacağım.

    Tüm içerik tamamen eğitim amaçlıdır, karar ve risk her zaman sende.

    1. MACD’in Temel Mantığı

    MACD Neyi Ölçer?

    MACD (Moving Average Convergence Divergence), Türkçesiyle Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama, kısaca şunu yapar:

    • Fiyatın kısa vadeli ortalaması ile
    • Fiyatın uzun vadeli ortalaması arasındaki farkı ölçer.

    Bu fark sayesinde:

    • Trend yukarı mı, aşağı mı?
    • Trend güçleniyor mu, zayıflıyor mu?
    • Olası dönüş sinyalleri var mı?

    gibi sorulara cevap ararsın.

    Günlük Hayattan Basit Benzetme

    Birini düşün:

    • Son 2 haftadır (kısa vade) her gün 10.000 adım atıyor,
    • Son 2 aydır (uzun vade) ortalaması 5.000 adım.

    Aradaki fark yüksekse ne dersin?

    “Bu kişinin temposu artmış, enerjisi yükselmiş.”

    MACD de aynısını fiyata uygular.

    Kısa vade, uzun vadeden belirgin şekilde yukarıdaysa: yukarı momentum;

    Aşağıdaysa: aşağı momentum der.

    2. MACD’i Oluşturan 3 Temel Parça

    Grafikte MACD açtığında genelde üç şey görürsün:

    1. MACD Çizgisi (MACD Line)
      • Klasik ayarda: 12 periyot EMA – 26 periyot EMA farkıdır.
      • EMA: Üssel Hareketli Ortalama (son veriye daha fazla ağırlık veren ortalama).
    2. Sinyal Çizgisi (Signal Line)
      • MACD çizgisinin 9 periyotluk EMA’sıdır.
      • Yani MACD’in kendisinin ortalaması; sinyalleri yumuşatır.
    3. Histogram (Sütun Grafik)
      • MACD çizgisi ile sinyal çizgisi arasındaki farktır.
      • Sütunlar pozitifse: MACD, sinyalin üstünde (güçlü pozitif momentum).
      • Negatifse: MACD, sinyalin altında (güçlü negatif momentum).

    Özetle:

    • MACD çizgisi → Hızlı tepki veren ana oyuncu.
    • Sinyal çizgisi → Onu sakinleştiren ortalama.
    • Histogram → İkisi arasındaki mesafeyi görsel olarak anlatan barlar.

    3. Grafikte MACD Nasıl Kullanılır? (Adım Adım)

    1) Göstergenin Açılması ve Ayarları

    1. Grafik platformunda (TradingView vb.) “MACD” göstergesini ekle.
      • Klasik ve en yaygın ayar: 12 – 26 – 9 12 → kısa EMA
      • 26 → uzun EMA
      • 9 → sinyal çizgisi
    2. İlk etapta bu ayarları değiştirme; önce mantığı öğren.

    2) Trend Yönünü Okumak

    1. MACD çizgisi sıfırın üstündeyse:
      • Kısa vadeli ortalama, uzun vadeli ortalamanın üstünde.
      • Genel olarak yukarı yönlü trend / pozitif momentum.
    2. MACD çizgisi sıfırın altındaysa:
      • Kısa vadeli ortalama, uzun vadeli ortalamanın altında.
      • Genel olarak aşağı yönlü trend / negatif momentum.

    Sıfır çizgisini, kısa ve uzun vadeli gücün eşitlendiği yer gibi düşünebilirsin.

    3) MACD – Sinyal Kesişimlerini Okumak

      • MACD çizgisi, sinyal çizgisini aşağıdan yukarı keserse Sık yorum: “Pozitif (yukarı) sinyal”, yani momentum yukarı dönüyor.
      • MACD çizgisi, sinyal çizgisini yukarıdan aşağı keserse Sık yorum: “Negatif (aşağı) sinyal”, yani momentum aşağı dönüyor.

    Buradaki kritik nokta:

    Bu kesişimler tek başına emir sinyali değil; sadece momentum değişimi uyarısı gibi düşün.

    4) Histogramı Yorumlamak

    Histogram, MACD ile sinyal çizgisi arasındaki mesafeyi gösterir:

    • Sütunlar büyüyorsa → İki çizgi arasındaki fark artıyor → Momentum güçleniyor.
    • Sütunlar küçülüyorsa → Fark azalıyor → Momentum zayıflıyor, olası dönüş yaklaşıyor olabilir.

    Örneğin:

      • Fiyat hâlâ yükseliyor ama histogram barları giderek küçülüyorsa: “Yukarı hareket var ama ivme düşüyor” diyebilirsin.

    5) Fiyat ile MACD Uyumsuzluğu (Divergence)

    Uyumsuzluk (divergence), fiyat ve MACD’in farklı şeyler söylemesidir.

      • Negatif Uyumsuzluk (Olası zayıflama uyarısı): Fiyat: Daha yüksek tepe yapıyor
      • MACD: Daha düşük tepe yapıyor
      • Pozitif Uyumsuzluk (Olası toparlanma uyarısı): Fiyat: Daha düşük dip yapıyor
      • MACD: Daha yüksek dip yapıyor

    Bu, trendin hızının azaldığını, mevcut hareketin güç kaybediyor olabileceğini söyler.

    Yine: Bu bir uyarı, garanti dönüş değil.

    4. Örnek Senaryo: MACD’i Adım Adım Okuyalım

    Tamamen hayali ve eğitim amaçlı bir örnek:

    • XYZ hissesi günlük grafikte 100 birim civarında işlem görüyor.
    1. Son haftalarda fiyat 80’den 100’e yükselmiş.
      • MACD çizgisi, sıfır çizgisinin üzerine çıkmış ve histogram barları büyüyor: Yorum: “Yukarı trend ve pozitif momentum güçlenmiş.”
      • Bir süre sonra fiyat 100’den 110’a çıkıyor, yeni tepe yapıyor. Ama bu sırada MACD’nin yaptığı tepe, bir önceki tepenin altında kalıyor.
      • Histogram barları da her tepe sonrası küçülmeye başlıyor.

    Ne düşünürsün?

    • Fiyat yukarı gidiyor ama MACD o kadar isteksiz ki, daha düşük tepe yapmış.
    • Bu, negatif uyumsuzluk (bearish divergence) örneği.
    • Yani: “Yukarı hareket var, ama arkadaki motor gücü düşüyor” gibi düşünebilirsin.

    Burada yapılacak şey asla “kesin düşecek” demek değil.

    Ama:

    • Destek–dirençlere tekrar bakmak,
    • Hacmi kontrol etmek,
    • Risk yönetimini gözden geçirmek için bir uyarı sinyali olarak görebilirsin.

    5. MACD ile Sık Yapılan Hatalar

    1) Sadece MACD Kesişimine Bakarak İşleme Girmek

    • Hata: “MACD sinyali yukarı kesti, hemen alayım” düşüncesi.
    • Sorun: Yatay, hacimsiz piyasalarda çok fazla yalancı sinyal üretebilir.
      • Çözüm: MACD’i mutlaka trend analizi, destek–direnç ve fiyat hareketi ile birlikte değerlendir.

    2) Zaman Dilimini Göz Ardı Etmek

    • Hata: 5 dakikalık grafikte MACD kesişimi görüp uzun vadeli kararlar almak.
    • Sorun: Küçük zaman dilimlerinde gürültü fazladır; sinyaller kısa ömürlüdür.
      • Çözüm: Varlığı hangi vadede takip
    • Günlük grafikte ana yön,
    • 4 saat / 1 saat grafikte daha ince ayar sinyaller bakmak daha dengeli olur.

    3) MACD’i Aşırı Alım / Aşırı Satım Göstergesi Sanmak

    • Hata: RSI gibi “aşırı alım – aşırı satım” için kullanmaya çalışmak.
    • Sorun: MACD’in sabit bir üst-alt sınırı yok; bu amaç için tasarlanmadı.
      • Çözüm: Aşırı alım–satım için RSI, Stokastik gibi osilatörlere bak;
      • MACD’i momentum ve trend gücü için kullan.

    4) Sıfır Çizgisini Göz Ardı Etmek

    • Hata: Sadece kesişimlere bakıp, MACD’in sıfırın üstünde mi altında mı olduğuna dikkat etmemek.
    • Sorun: Aşağı bölgede görülen yukarı kesişimler, hala ana aşağı trend içinde olabilir.
      • Çözüm: MACD sıfırın üstündeyken yukarı kesişimler,
      • MACD sıfırın altındayken aşağı kesişimler genelde daha anlamlı kabul edilir.

    5) Tüm Zamanlarda Aynı Ayarları Kullandığını Unutmak

    • Hata: 12-26-9 ayarı her enstrüman ve zaman dilimi için “mükemmel” sanmak.
    • Sorun: Volatiliteye göre hassasiyet değişebilir.
      • Çözüm: Önce varsayılan ayarlarla mantığı öğren,
      • Sonrasında kendi işlem tarzına göre küçük ayar testleri yap,
      • Ama her değişiklikten istatistiksel geri bildirim almadan körlemesine güvenme.

    6. Mini Alıştırmalar

    Aşağıdaki senaryolar tamamen hayalidir ve eğitim amaçlıdır:

    1. Senaryo 1:
      • Fiyat, son bir ayda kademeli olarak yükseliyor.
      • MACD çizgisi sıfırın üstünde ve her tepede histogram barları biraz daha büyüyor.
      • Bu durumda momentum hakkında nasıl bir yorum yaparsın?
    2. Senaryo 2:
      • Fiyat, son üç dipte: 100 → 95 → 90 şeklinde daha düşük dip yapıyor.
      • MACD ise aynı üç dipte: -3 → -2 → -1 şeklinde daha yüksek dipler yapıyor.
      • Bu ne tür bir uyumsuzluğa örnektir ve sana ne anlatır?
    3. Senaryo 3:
      • MACD çizgisi, sinyal çizgisini yukarı kesiyor ama hâlâ sıfır çizgisinin oldukça altında.
      • Bu sinyalin gücünü nasıl yorumlaman gerekir?
      • Hangi ek araçlara bakmak isteyebilirsin? (örneğin: trend, destek–direnç, hacim)

    Bu soruları kendine not alıp, yanıtlarını yazarak çalışırsan MACD mantığı çok daha net oturur.

    Bu Bölümün notları

    • MACD, kısa ve uzun vadeli hareketli ortalamalar arasındaki farkı ölçerek trend yönü ve momentum hakkında fikir veren bir göstergedir.
    • Gösterge üç parçadan oluşur: MACD çizgisi, sinyal çizgisi ve histogram; histogram, ikisi arasındaki mesafeyi görselleştirir.
    • Sıfır çizgisi önemli bir referanstır: Üstü genel olarak pozitif, altı negatif momentum bölgesidir.
    • MACD–sinyal kesişimleri ve uyumsuzluklar (divergence), dönüş ihtimali hakkında uyarı verir; tek başına işlem sinyali olarak görülmemelidir.
    • MACD’i her zaman trend yapısı, destek–dirençler, fiyat hareketi ve mümkünse hacim ile birlikte yorumlamak, yalancı sinyallerden kaçınmana yardımcı olur.